व्लादिमीर लेनिन : विचारांची क्रांती आणि सत्तेचा विवेक..

" सिद्धान्त के बिना अभ्यास अंधा है , 

अभ्यास के बिना सिद्धान्त बचकाना हैं..| "

#सोव्हियत क्रांतीचे जनक #कॉम्रेड_लेनिन यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त त्यांच्या विनम्र क्रांतिकारी स्मृतीस क्रांतीकारी अभिवादन..💐

व्लादिमीर लेनिन : विचारांची क्रांती आणि सत्तेचा विवेक..

#विवेकाचे दीपस्तंभ – लेखमाला : लेख क्र. 60.. ✍️

इतिहासाच्या विस्तीर्ण पटावर काही व्यक्ती केवळ सत्तेच्या शिखरावर पोहोचत नाहीत, तर त्या विचारांच्या मुळांपर्यंत समाजाला हादरवतात. व्लादिमीर इल्यिच लेनिन हे अशाच व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक. त्यांनी तलवारीपेक्षा विचारांना धार दिली, घोषणांपेक्षा संघटनेला बळ दिलं, आणि भावनांपेक्षा राजकीय शिस्तीला अग्रक्रम दिला. म्हणूनच लेनिन हे केवळ रशियन क्रांतीचे नेते नाहीत; तर ते विसाव्या शतकाच्या राजकीय चेतनेचे शिल्पकार ठरतात.

झारशाहीच्या दडपशाहीत होरपळणारा रशिया..दारिद्र्य, उपासमार, अज्ञान आणि विषमतेच्या गर्तेत अडकलेला या अंधारात लेनिननें पेटवलेला दिवा केवळ क्रांतीचा नव्हता, तर विवेकाचा होता. “क्रांती म्हणजे केवळ संतापाचा उद्रेक नव्हे; तर ती संघटित, शिस्तबद्ध आणि दिशादर्शक असली पाहिजे,” हा लेनिनांचा मूलमंत्र होता.

व्लादिमीर इल्यिच लेनिन (Vladimir Ilyich Lenin)

(जन्म: 22 एप्रिल 1870 – मृत्यू: 21 जानेवारी 1924 )

#व्लादिमीर_लेनिन हे विसाव्या शतकातील सर्वात प्रभावशाली क्रांतिकारक नेत्यांपैकी एक होते. ते रशियन क्रांती (1917 ) चे प्रमुख शिल्पकार आणि सोव्हिएत युनियनच्या पहिल्या सरकारचे प्रमुख (Chairman of the Council of People’s Commissars) होते. झारशाही, भांडवलशाही शोषण आणि सामाजिक विषमतेविरोधात त्यांनी मार्क्सवादी विचारांना संघटित, शिस्तबद्ध आणि क्रांतिकारी स्वरूप दिले. 1917 मध्ये ऑक्टोबर क्रांतीच्या माध्यमातून त्यांनी सत्तांतर घडवून आणले आणि कामगार शेतकरी सत्तेची पायाभरणी केली.

#कॉम्रेड_लेनिनचा कालावधी (1870–1924) हा केवळ एका व्यक्तीचा जीवनप्रवास नसून, इतिहासाची दिशा बदलणारा काळ ठरला. त्यांनी मांडलेला लेनिनवाद—व्हॅनगार्ड पक्षाची संकल्पना, संघटित नेतृत्व आणि व्यवहार्य धोरणे यांमुळे जगभरातील समाजवादी व साम्राज्यवादविरोधी चळवळींना प्रेरणा मिळाली. गृहयुद्धानंतर त्यांनी स्वीकारलेले नवीन आर्थिक धोरण (NEP) हे त्यांच्या व्यवहार्य व विवेकी नेतृत्वाचे उदाहरण मानले जाते.

आज लेनिनंच्या स्मृतिदिनानिमित्त, त्यांचा वारसा आठवताना हे स्पष्ट होते की ते केवळ रशियाचे नेते नव्हते, तर विचारांनी क्रांती घडवणारे जागतिक व्यक्तिमत्त्व होते. सत्ता, संघटना आणि विचार यांचा मेळ घालून समाजपरिवर्तन कसे घडवता येते, याचे ऐतिहासिक उदाहरण म्हणजे कॉम्रेड लेनिन..म्हणूनच त्यांचे नाव आजही राजकीय विचारविश्वात प्रभावीपणे जिवंत आहे.

#विचारांची शिस्त : लेनिनवादाचा गाभा..

मार्क्सने दिलेली ऐतिहासिक भौतिकवादाची चौकट लेनिननें रशियन वास्तवाशी जोडली. त्यांनी सांगितले, " कामगारवर्ग स्वयंस्फूर्त उठाव करतो; पण क्रांती जिंकण्यासाठी व्हॅनगार्ड पार्टी हवी...प्रशिक्षित, वैचारिकदृष्ट्या प्रगल्भ आणि कठोर शिस्तीत बांधलेली. " हा विचार लोकप्रियतेपेक्षा परिणामकारकतेला महत्त्व देणारा होता. त्यामुळेच लेनिनवाद म्हणजे भावनांवर स्वार झालेली क्रांती नव्हे, तर विचारांनी नियंत्रित केलेली परिवर्तनयात्रा.

#ऑक्टोबर 1917 : सत्ता नव्हे, दिशा..

ऑक्टोबर क्रांती ही केवळ सत्तांतराची घटना नव्हती; तर ती इतिहासाची दिशा बदलणारी वळणबिंदू होती. लेनिन सत्तेवर आले, पण त्यांनी सत्तेला अंतिम ध्येय मानले नाही. जमीन शेतकऱ्यांना, उद्योग राज्याच्या ताब्यात, युद्धातून माघार..हे निर्णय लोकप्रिय नव्हते, पण आवश्यक होते. त्यांनी दाखवून दिले की नेतृत्व म्हणजे टाळ्यांचा पाऊस नव्हे, तर कठीण निर्णय घेण्याचे धैर्य.

#व्यावहारिक क्रांतीकारक : NEP चा संदेश..

गृहयुद्धानंतर कोलमडलेली अर्थव्यवस्था पाहून लेनिनांनी नवीन आर्थिक धोरण (NEP) स्वीकारले. कट्टरतेऐवजी व्यवहार्यता, घोषणांऐवजी वास्तव.. हा निर्णय सांगतो की, "खरा विचारवंत आपल्या विचारांचा गुलाम नसतो; तो वास्तवाचा शिल्पकार असतो." लेनिननें मार्क्सवादाला जिवंत ठेवले, जडत्वात अडकवले नाही.

#विवाद, टीका आणि वारसा..

लेनिनवर टीका झाली...केंद्रीकरण, दडपशाही, विरोधी आवाजांवरील निर्बंध. ही टीका नाकारता येत नाही. पण इतिहास न्याय करतो तो परिणामांवर.. साम्राज्यवादाला आव्हान देणाऱ्या असंख्य चळवळींना लेनिननें दिशा दिली. 

आशिया, आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका इथे त्यांच्या विचारांचे प्रतिबिंब दिसते. समर्थक असोत वा टीकाकार एक गोष्ट निर्विवाद आहे, लेनिननें राजकारणाला विचारांची उंची दिली..

#आजच्या काळासाठी लेनिन..

आज, जेव्हा राजकारण घोषणांनी रिकामं, आणि विचारांनी थकलेलं दिसतं..तेव्हा लेनिन आठवतात. 

ते शिकवतात, 

" संघटनाशिवाय परिवर्तन अशक्य आहे, विचारांशिवाय सत्ता पोकळ असते.

विवेकाशिवाय क्रांती अराजक ठरते."

#क्रांतीचा_विवेक..

कॉम्रेड लेनिन म्हणजे केवळ भूतकाळातील एक नाव नाही; तर तो आजच्या प्रश्नांसाठीचा आरसा आहे. त्यांनी दाखवून दिले की समाज बदलायचा असेल तर आधी विचार बदलावे लागतात, आणि विचार बदलायचे असतील तर संघटित धैर्य लागते. 

म्हणूनच लेनिनचा वारसा हा स्मारकात बंदिस्त नाही तर तो प्रश्न विचारणाऱ्या प्रत्येक जागृत बुद्धीत जिवंत आहे..

क्रांतीचा खरा अर्थ सत्ता काबीज करणे नाही; तर माणसाला त्याच्या शोषणातून मुक्त करण्याची विचारशील, संघटित आणि विवेकी प्रक्रिया हेच लेनिनचे अंतिम उत्तर आहे.

आज जागतिक पातळीवर वाढत चाललेली आर्थिक विषमता, भांडवलशाहीचे आक्रमक केंद्रीकरण, श्रमाचे अवमूल्यन आणि लोकशाहीची पोकळ होत जाणारी चौकट पाहिली, तर लेनिनचे विचार अधिकच समकालीन वाटतात. त्यांनी शिकवलेली संघटित संघर्षाची शिस्त, विचारांवर आधारलेले नेतृत्व आणि सत्तेपेक्षा माणसाच्या मुक्तीला दिलेले प्राधान्य हीच आजच्या अस्वस्थ जगाची खरी गरज आहे. 

#लेनिन आजही आपल्याला हे बजावतात की,"अन्यायाविरोधातील लढा भावनेच्या भरात नव्हे, तर विवेकाच्या प्रकाशातच यशस्वी होऊ शकतो." 

#लेनिनचे जागतिक महत्त्व यासाठीही अमर आहे की त्यांनी शोषितांच्या आवाजाला केवळ व्यासपीठ दिले नाही, तर इतिहासाच्या केंद्रस्थानी आणून उभे केले. आशिया, आफ्रिका, लॅटिन अमेरिका..जिथे जिथे साम्राज्यवाद, वसाहतवाद आणि आर्थिक शोषणाविरोधात संघर्ष उभा राहिला, तिथे लेनिनवादाची प्रेरणा स्पष्टपणे दिसते. म्हणूनच लेनिन हे एखाद्या राष्ट्राचे किंवा काळाचे नेते नसून, ते जागतिक शोषित वर्गाच्या संघर्षाचे वैचारिक प्रतीक ठरतात.

आज #कॉम्रेड_व्लादिमीर_लेनिन यांच्या स्मृतिदिनानिमित्त, त्यांच्या विचारशील क्रांतीला, विवेकी संघर्षाला आणि संघटित परिवर्तनाच्या ध्येयाला विनम्र अभिवादन.🙏

तलवारीपेक्षा विचारांना, सत्तेपेक्षा माणसाला आणि घोषणांपेक्षा विवेकाला प्राधान्य देणाऱ्या या क्रांतिकारकास लाल सलाम..लेनिन अमर आहेत, कारण विचार मरत नसतात; ते प्रत्येक अन्यायाविरुद्ध उभ्या राहणाऱ्या जागृत बुद्धीत पुन्हा पुन्हा जन्म घेत असतात. ✊

धन्यवाद, मित्रांनो..🙏

(टीप : वरील लेख हा विविध मुक्त स्रोतांतील माहिती संकलित करून सादर केलेला संशोधित स्वरूप आहे.)

-विचार संकलन आणि संपादन..✍️

🎓 #विद्यार्थीमित्र प्रा. रफीक शेख

The Radical Humanist..

साहित्यप्रेमी | विवेकवादी | समाजमाध्यमकार

🔰 The Spirit of Zindagi Foundation..

"मानवी सामर्थ्याला जागवणारं प्रेरणेचं क्षितिज..!"

Inspire | Educate | Empower | Excel

🔰डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम विद्यार्थी फाउंडेशन..

"Nurturing Potential Through Education"

शिक्षण | सेवा | प्रेरणा | प्रबोधन | सामाजिकता | संशोधन

#VladimirLenin #Lenin #ComradeLenin #LeninLegacy #LeninRemembered #Leninism #Marxism #Socialism #Communism #RussianRevolution #OctoberRevolution #SovietUnion #Revolutionary #RevolutionaryThought #PoliticalPhilosophy #TheoryAndPractice #Praxis #WorkersOfTheWorld #WorkingClass #ClassStruggle #AntiImperialism #AntiCapitalism #EconomicJustice #SocialJustice #HumanRights #Equality #Freedom #Rationalism #CriticalThinking #GlobalHistory #WorldPolitics #Ideology #LeftPolitics #Progressive #Activism #SocialChange #Inspiration #ViralThoughts #GlobalVoices #HistoryMatters #ideasthatchangetheworld #व्लादिमीरलेनिन #कॉम्रेडलेनिन #लेनिनस्मृतिदिन #लेनिनअमर #सोव्हिएतक्रांती #रशियनक्रांती #ऑक्टोबरक्रांती #लेनिनवाद #मार्क्सवाद #विचारांचीक्रांती #क्रांतीचाविवेक #विवेकवाद #सिद्धांतआणिआचार #प्रॅक्सिस

#कामगारवर्ग #शेतकरीवर्ग #वर्गसंघर्ष #समाजवाद #साम्यवाद

#भांडवलशाहीविरोध #साम्राज्यवादविरोध

#सामाजिकन्याय #आर्थिकन्याय #समता #मानवीमुक्ती

#प्रबोधन #वैचारिकलेखन #विवेकाचेदीपस्तंभ

#जागतिकइतिहास #क्रांतिकारीविचार