“ये ताकद की बुलंदी पलभर का तमाशा है…”

ये ताकद की बुलंदी पलभर का तमाशा है, 

जिस डाल पे बैठे है वो टूट भी सकती है,

 ख्वाब जरूर देखिए, लेकीन ख्वाबो में 

घर बनाने की गलती मत किजिएगा...

या ओळी केवळ शेरोशायरी नाहीत; तर त्या सत्तेच्या स्वभावाचं सूक्ष्म तत्त्वज्ञान सांगतात. सत्ता, लोकप्रियता आणि प्रतिष्ठा या सर्व गोष्टींना कायमस्वरूपी तेज नसतं. त्या क्षणभंगुर असतात. म्हणूनच माणसाने स्वप्न पाहावीत, पण स्वप्नांमध्ये घर बांधण्याची चूक करू नये. कारण वास्तवाची जमीन कधीही हलू शकते.

लोकशाही ही केवळ निवडणुकांची प्रक्रिया नाही; ती विचारांची, प्रश्नांची आणि प्रतिप्रश्नांची सतत चालणारी संवाद प्रक्रिया आहे. या संवादात सत्ताधाऱ्यांच्या बाजूने बोलणारे आवाज असतातच, पण त्याहून महत्त्वाचे असतात ते विरोधी पक्षातील आवाज. 

कारण लोकशाहीचा खरा श्वास विरोधात असतो... " प्रश्न विचारण्याची ताकद जिवंत असेल तरच सत्ता जबाबदार राहते." 

आज संसदेतील काही आवाज असे आहेत की जे केवळ राजकीय भाषण करत नाहीत, तर ते व्यंग, उपहास आणि शब्दांच्या धारदार तलवारीने सत्तेला आरसा दाखवतात. 

Mahua Moitra, Kalyan Banerjee, Kakoli Ghosh Dastidar किंवा Satabdi Roy यांसारखे आवाज संसदेतील चर्चेला एक वेगळी धार देतात. या परंपरेत आता एक नवं नाव ठळकपणे समोर येत आहे ते म्हणजे Saayoni Ghosh.

सायोनी घोष या मूळच्या अभिनेत्री आणि गायिका. पण राजकारणात येऊन त्यांनी केवळ पद धारण केले नाही, तर शब्दांना विचारांची ताकद दिली. त्यांच्या भाषणात उपहास असतो, विनोद असतो, शेरोशायरी असते; पण त्या सर्वांच्या आड एक सजग नागरिकाची अस्वस्थता आणि लोकशाहीबद्दलची जबाबदारी दडलेली असते. हसत-हसत सत्तेला चिमटे काढण्याची कला ही केवळ वक्तृत्वाची गोष्ट नाही; तर ती विचारांची परिपक्वता दर्शवते.

त्यांचा राजकीय प्रवासही तितकाच रोचक आहे. 2021 मध्ये त्यांनी All India Trinamool Congress मध्ये प्रवेश केला आणि Mamata Banerjee यांच्या नेतृत्वाखाली पक्षाच्या युवक संघटनेची जबाबदारी स्वीकारली. पहिल्याच प्रयत्नात निवडणुकीत पराभवाचा अनुभव घेतला; पण पराभव हा शेवट नसतो, तर तो पुढच्या विजयाचा धडा असतो. 2024 मध्ये त्यांनी Jadavpur येथून लोकसभेची निवडणूक जिंकत राष्ट्रीय राजकारणात आपली उपस्थिती ठामपणे नोंदवली.

त्यांच्या प्रवासात वादही आले. एका जुन्या सोशल मीडिया पोस्टमुळे त्यांच्यावर आरोप झाले आणि काही काळ राजकीय वादळ उठले. परंतु सार्वजनिक जीवनात वाद आणि संघर्ष हे अपरिहार्य असतात. 

महत्त्वाचं हे की, त्या संघर्षातून माणूस अधिक सजग होतो का..?

अनेकदा वाद ही व्यक्तीची कसोटी ठरतात आणि त्या कसोटीवरच व्यक्तिमत्त्वाची खरी ताकद दिसून येते.

सायोनी घोष यांच्या संसदेतील परवाच्या भाषणांमधून एक मोठा संदेश दिसतो, लोकशाहीत आवाज दाबण्यापेक्षा आवाज ऐकणे महत्त्वाचे असते. संसद ही केवळ बहुमताची जागा नाही; ती मतभेदांचीही जागा आहे. जेव्हा एखादा प्रतिनिधी उपरोधातून सत्तेला प्रश्न विचारतो, तेव्हा तो केवळ राजकीय विरोध करत नाही; तर तो लोकशाहीच्या आरोग्याची काळजी घेत असतो.

खरं तर सत्ता आणि विरोध यांच्यातील संघर्ष हा वैयक्तिक नसतो; तो मूल्यांचा संघर्ष असतो. सत्ता जर अहंकाराने भरली तर लोकशाही कमकुवत होते, पण विरोध जर विवेकाने बोलला तर लोकशाही मजबूत होते. म्हणूनच संसदेतले असे विचारपूर्ण आणि मार्मिक आवाज लोकशाहीच्या जिवंतपणाचे प्रतीक असतात.

शेवटी, त्या सुरुवातीच्या ओळी पुन्हा आठवतात,

“ये ताकद की बुलंदी पलभर का तमाशा है…”

सत्ता ही कायमस्वरूपी नसते; पण विचार कायम राहतात. पदं बदलतात, पक्ष बदलतात, काळ बदलतो; परंतु विवेक, प्रश्न विचारण्याची हिंमत आणि लोकशाहीवरील विश्वास कायम राहतो.

म्हणूनच आजच्या राजकारणात केवळ सत्तेची उंची नव्हे, तर विचारांची खोली महत्त्वाची आहे. स्वप्न पाहणे गरजेचे आहे; पण त्या स्वप्नांना वास्तवाची जबाबदारी जोडली गेली, तरच समाज आणि लोकशाही दोन्ही अधिक परिपक्व होतात.

Saayoni Ghosh या पश्चिम बंगालच्या वाघिणीस पुढील दमदार राजकीय आणि सामाजिक वाटचालीसाठी लक्ष लक्ष हार्दिक शुभेच्छा..🌹

- एक संविधानप्रेमी भारतीय.. ✍️

🎓 #विद्यार्थीमित्र प्रा. रफीक शेख

The Radical Humanist..

साहित्यप्रेमी | विवेकवादी | समाजमाध्यमकार

#लोकशाही #संविधान #विचारस्वातंत्र्य #प्रश्नविचारण्याचाअधिकार #संसद #राजकारण #सत्ताआणिविरोध #लोकशाहीमूल्ये #राजकीयविवेक #राजकीयसंवाद #विचारांचीलढाई #संविधानप्रेमी #लोकशाहीचाआवाज #राजकीयजागृती #प्रबोधन #विवेकवादीविचार #समाजजागृती #विचारप्रवाह #स्वतंत्रविचार #सजगनागरिक #SaayoniGhosh #MahuaMoitra #KalyanBanerjee #KakoliGhoshDastidar #SatabdiRoy #TrinamoolCongress #IndianParliament #Democracy #FreedomOfSpeech #PoliticalDiscourse